จิตวิเคราะห์แนวฟรอยด์ (Psychoanalysis / Freudian)#

จิตวิทยา · สายจิตวิเคราะห์ (Psychoanalytic Tradition)

คำอธิบายให้เห็นภาพ#

จิตวิเคราะห์แนวฟรอยด์คือสำนักคิดที่มองว่าพฤติกรรม อารมณ์ และอาการทางจิตของมนุษย์ ล้วนมีรากมาจากกระบวนการที่อยู่นอกเหนือการรับรู้ของตนเอง (unconscious) ไม่ว่าจะเป็นแรงปรารถนาที่ถูกเก็บกด ความขัดแย้งในวัยเด็ก หรือรูปแบบความสัมพันธ์ที่ฝังลึกตั้งแต่ปฐมวัย ซิกมุนด์ ฟรอยด์วางรากฐานว่าจิตใจมิได้โปร่งใสต่อตัวเจ้าของ การฝัน การพลั้งปาก อาการทางประสาท (neurosis) ล้วนเป็นข้อความที่เข้ารหัสจากส่วนที่จิตสำนึกเข้าไม่ถึง หลังจากฟรอยด์ สำนักคิดนี้แตกแขนงออกเป็นหลายสาย — บ้างขยายทฤษฎีอัตตา (ego) บ้างหันไปศึกษาความสัมพันธ์กับ "วัตถุ" ภายในจิตใจ (object relations) บ้างอ่านฟรอยด์ผ่านภาษาศาสตร์และโครงสร้าง (Lacanian) และบ้างเชื่อมโยงเข้ากับประสาทวิทยาสมัยใหม่ (neuropsychoanalysis) ร่วมกันแล้วจิตวิเคราะห์จึงเป็นทั้งทฤษฎีจิตใจ วิธีการทางคลินิก และประเพณีทางปัญญาที่ส่งอิทธิพลกว้างไกลไปถึงวรรณกรรม ปรัชญา และการวิจารณ์วัฒนธรรม

ความเป็นมาและกรอบความคิด#

จิตวิเคราะห์เริ่มต้นจากงานของฟรอยด์ในกรุงเวียนนาช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยพัฒนามาจากการรักษาอาการฮิสทีเรีย (hysteria) ร่วมกับโยเซฟ บรอยเออร์ และได้รับอิทธิพลจากฌ็อง-มาร์แต็ง ชาร์โกต์ด้านการสะกดจิตและระบบประสาท รวมถึงปีแยร์ ฌาแน ผู้ศึกษาภาวะแยกส่วนของจิต (dissociation) ฟรอยด์พัฒนาแนวคิดจิตไร้สำนึก การเก็บกด (repression) และโครงสร้างจิต id-ego-superego จนกลายเป็นแกนทฤษฎีคลาสสิก

ต่อมาวงจิตวิเคราะห์เวียนนายุคแรก เช่น ซานดอร์ เฟเรนซี, คาร์ล อับราฮัม, อ็อตโต แรงค์ และคนอื่น ๆ เริ่มขยายและถกเถียงกับฟรอยด์ในประเด็นทฤษฎีและเทคนิค บางคนแยกทางความคิดอย่างชัดเจน (เช่น วิลเฮล์ม ไรช์) หลังฟรอยด์เสียชีวิต สำนักคิดแตกออกเป็นหลายทาง: สายอันนา ฟรอยด์และ ego psychology ในอเมริกา, สาย Kleinian ที่เมลานี ไคลน์วางรากฐานในอังกฤษ, สาย British Independent/object relations ที่เน้นความสัมพันธ์แม่-ลูกและสิ่งแวดล้อมเชิงจิตใจ, สาย Lacanian ในฝรั่งเศสที่อ่านฟรอยด์ใหม่ผ่านภาษาศาสตร์และโครงสร้างนิยม, self psychology ของโคฮุตที่เน้นตัวตนและความเห็นอกเห็นใจ, สาย interpersonal/relational ในอเมริกาที่เน้นความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล, สายพัฒนาการและความผูกพัน (attachment/mentalization) ที่เชื่อมกับจิตวิทยาพัฒนาการเชิงประจักษ์ ตลอดจนสาย neuropsychoanalysis ที่พยายามเชื่อมทฤษฎีฟรอยด์เข้ากับประสาทวิทยาสมัยใหม่ นอกจากนี้จิตวิเคราะห์ยังแผ่อิทธิพลไปสู่การวิจารณ์วรรณกรรม สตรีนิยม และทฤษฎีสังคม-วัฒนธรรมอย่างกว้างขวาง

นักคิดสำคัญ#

สายฟรอยด์ / รากฐาน#

ซิกมุนด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud)#

ผู้ก่อตั้งจิตวิเคราะห์

• แกนความคิด: จิตไร้สำนึก การเก็บกด การทำงานของฝัน การโยงสัมพันธ์อย่างเสรี การถ่ายโยงความรู้สึก (transference) แรงขับ (libido) ปมโอดิปุส กลไกป้องกันตัว โครงสร้าง id-ego-superego
• งานสำคัญ: The Interpretation of Dreams, Three Essays on the Theory of Sexuality, Totem and Taboo, Beyond the Pleasure Principle, The Ego and the Id, Civilization and Its Discontents, Group Psychology and the Analysis of the Ego

กลุ่มร่วมสมัยและวงเวียนยุคต้น: โยเซฟ บรอยเออร์ (ผู้ร่วมงานกรณี Anna O. และแนวคิด catharsis) · วิลเฮล์ม ฟลีส (คู่สนทนาสำคัญยุคก่อตั้งทฤษฎี) · ฌ็อง-มาร์แต็ง ชาร์โกต์ (อิทธิพลด้านฮิสทีเรียและการสะกดจิต ไม่ใช่นักจิตวิเคราะห์) · ปีแยร์ ฌาแน (ผู้ศึกษา dissociation และ trauma รากฐานร่วมของ depth psychology)

• ซานดอร์ เฟเรนซี — trauma, countertransference, ผลงาน Thalassa, Clinical Diary
• คาร์ล อับราฮัม — psychosexual development, oral/anal stages, มีอิทธิพลต่อไคลน์
• เออร์เนสต์ โจนส์ — ผู้เผยแพร่จิตวิเคราะห์ในโลกอังกฤษ ผู้เขียนชีวประวัติฟรอยด์
• อ็อตโต แรงค์ — birth trauma, will, creativity, ผลงาน The Trauma of Birth
• ฮันส์ ซัคส์ — จิตวิเคราะห์ประยุกต์กับศิลปะและวัฒนธรรม
• ทีโอดอร์ ไรก์ — third ear, การฟังเชิงจิตวิเคราะห์, สัญลักษณ์และศาสนา
• มักซ์ ไอทิงกอน — ผู้วางมาตรฐานการฝึกอบรมจิตวิเคราะห์
• ลู อันเดรียส-ซาโลเม — narcissism, femininity, ผลงาน The Freud Journal
• ซาบีนา สปีลไรน์ — การทำลายในฐานะที่มาของการก่อเกิด (destruction as cause of becoming)
• วิกเตอร์ เทาสค์ — จิตพยาธิ, influencing machine ในโรคจิตเภท
• วิลเฮล์ม ไรช์ — character armor, ร่างกายและการเมือง จัดเป็น dissident/post-Freudian มากกว่าฟรอยด์คลาสสิก

Ego Psychology / สายฟรอยด์คลาสสิก#

อันนา ฟรอยด์ (Anna Freud)#

ผู้วางรากฐาน ego psychology และจิตวิเคราะห์เด็ก

• แกนความคิด: อัตตา กลไกป้องกันตัว การวิเคราะห์เด็ก สายพัฒนาการ (developmental lines)
• งานสำคัญ: The Ego and the Mechanisms of Defence, Normality and Pathology in Childhood

ไฮนซ์ ฮาร์ตมันน์ (Heinz Hartmann)#

ผู้ก่อตัวสำคัญของ ego psychology

• แกนความคิด: ความเป็นอิสระของอัตตา การปรับตัว พื้นที่อัตตาที่ปลอดความขัดแย้ง
• งานสำคัญ: Ego Psychology and the Problem of Adaptation

กลุ่มร่วม: เอิร์นสท์ คริส (regression in service of the ego, ศิลปะและความคิดสร้างสรรค์) · รูดอล์ฟ เลอเวนสไตน์ (หนึ่งในสาม Hartmann–Kris–Loewenstein) · เดวิด ราพาพอร์ต (metapsychology, The Structure of Psychoanalytic Theory) · เอดิธ จาค็อบสัน (เชื่อม ego psychology กับ object relations และภาวะซึมเศร้า) · เรอเน สปิตซ์ (พัฒนาการทารก, anaclitic depression) · มาร์กาเร็ต มาห์เลอร์ (separation-individuation) · เอริก อีริกสัน (psychosocial development, Childhood and Society) · เจคอบ อาร์โลว์ และ ชาร์ลส์ เบรนเนอร์ (conflict/structural theory) · โจเซฟ แซนด์เลอร์ และ แอนน์-มารี แซนด์เลอร์ (representational world, จิตวิเคราะห์เด็ก) · รอย เชเฟอร์ (narrative self, action language)

Kleinian / Post-Kleinian#

เมลานี ไคลน์ (Melanie Klein)#

ผู้ก่อตั้งจิตวิเคราะห์สายไคลน์

• แกนความคิด: ตำแหน่ง paranoid-schizoid และ depressive วัตถุภายใน (internal objects) การฉายและการรับเข้า (projective identification) จินตนาการไร้สำนึก ความอิจฉา
• งานสำคัญ: The Psycho-Analysis of Children, Envy and Gratitude, Love, Guilt and Reparation

วิลเฟรด อาร์. ไบออน (Wilfred R. Bion)#

หนึ่งในนักจิตวิเคราะห์ที่ลึกที่สุดหลังฟรอยด์

• แกนความคิด: การบรรจุ (containment), alpha function, beta elements, จิตวิเคราะห์ภาวะโรคจิต, กลุ่มและ group mentality, แนวคิด O
• งานสำคัญ: Learning from Experience, Elements of Psycho-Analysis, Transformations, Attention and Interpretation

กลุ่มร่วม: ซูซาน ไอแซคส์ (unconscious phantasy) · โจน ริเวียร์ (femininity as masquerade) · เพาลา ไฮมันน์ (countertransference ในฐานะเครื่องมือคลินิก) · ฮันนา ซีกัล (จัดระบบความคิดไคลน์และไบออน) · เฮอร์เบิร์ต โรเซนเฟลด์ (ภาวะโรคจิต, narcissism ทำลายล้าง) · เบตตี โจเซฟ (technique, here-and-now transference) · โรเจอร์ มันนี-ไครล์ (epistemology, guilt) · โรนัลด์ บริตตัน (triangular space, Oedipus) · จอห์น สไตเนอร์ (psychic retreats) · เอลิซาเบธ สปิลลิอุส (บรรณาธิการงานไคลน์) · เอียร์มา เบรนแมน พิค (countertransference)

Object Relations / British Independent#

ดี. ดับเบิลยู. วินนิคอตต์ (D. W. Winnicott)#

หนึ่งในนักจิตวิเคราะห์ที่สำคัญที่สุดหลังฟรอยด์

• แกนความคิด: holding environment, แม่ที่ดีพอ (good enough mother), วัตถุเปลี่ยนผ่าน (transitional object), ตัวตนแท้/ตัวตนเทียม, การเล่น
• งานสำคัญ: Playing and Reality, The Maturational Processes and the Facilitating Environment, Through Paediatrics to Psycho-Analysis

กลุ่มร่วม: ดับเบิลยู. อาร์. ดี. แฟร์เบิร์น (เปลี่ยนจาก drive theory สู่ object-seeking theory) · ไมเคิล บาลินท์ และ อีนิด บาลินท์ (basic fault, Balint group) · แฮร์รี กันทริป (schizoid phenomena) · แมเรียน มิลเนอร์ (ความคิดสร้างสรรค์ ภาพลวงตา) · เอลลา ฟรีแมน ชาร์ป (ฝันและสัญลักษณ์) · มาซุด ข่าน (cumulative trauma แต่มีประวัติจริยธรรมที่ต้องอ่านด้วยความระวัง) · คริสโตเฟอร์ บอลลาส (unthought known, transformational object) · นีนา โคลทาร์ท (analytic attitude) · เพิร์ล คิง (ประวัติศาสตร์จิตวิเคราะห์อังกฤษ)

Lacanian / French Freudian#

ฌัก ลากอง (Jacques Lacan)#

ผู้รื้อฟื้นฟรอยด์ผ่านภาษา โครงสร้าง และแนวคิดเรื่องผู้กระทำ (subject)

• แกนความคิด: การกลับสู่ฟรอยด์ (return to Freud), mirror stage, ทะเบียน Symbolic/Imaginary/Real, ตัวหมาย (signifier), ความปรารถนา, objet petit a, Name-of-the-Father, jouissance
• งานสำคัญ: Ecrits, The Four Fundamental Concepts of Psychoanalysis, The Seminar of Jacques Lacan

ฌอง ลาปลองช์ (Jean Laplanche)#

นักทฤษฎีฟรอยด์/ฝรั่งเศสที่สำคัญมาก

• แกนความคิด: ทฤษฎีการล่อลวงทั่วไป (general theory of seduction), enigmatic signifier, การแปล, แรงขับ
• งานสำคัญ: Life and Death in Psychoanalysis, New Foundations for Psychoanalysis

อองเดร กรีน (Andre Green)#

นักจิตวิเคราะห์ฝรั่งเศสผู้ทำงานกับความว่างเปล่าและด้านลบ

• แกนความคิด: dead mother complex, การปฏิเสธ (the negative), การแทนความหมาย, ภาวะเส้นแบ่ง (borderline)
• งานสำคัญ: The Dead Mother, The Work of the Negative, On Private Madness

กลุ่มร่วม: ฟรองซัวส์ ดอลโต (จิตวิเคราะห์เด็กสายลากอง) · แซร์จ เลอแคลร์ · เจ.-บี. ปงตาลิส (พจนานุกรมจิตวิเคราะห์ The Language of Psychoanalysis) · อ็อกตาฟ มานโนนี (belief, colonial psychology) · โมด มานโนนี (โรคจิตในเด็ก) · ดีดีเย อองซีเยอ (skin ego, group unconscious) · ปีเยรา โอลาญีเย (pictogram, violence of interpretation) · จอยซ์ แมคดูกัลล์ (psychosomatics, theater of mind) · ฌานีน ชาสเซอเกต์-สมีร์เกล (ego ideal, perversion) · ฌัก-อาแลง มิลแลร์ (บรรณาธิการหลักของลากอง) · โคเลตต์ โซแลร์ และ เอริก โลรองต์ (Lacanian orientation ร่วมสมัย) · มุสตาฟา ซาฟวน (speech, desire)

Self Psychology / Intersubjective#

ไฮนซ์ โคฮุต (Heinz Kohut)#

ผู้ก่อตั้ง self psychology

• แกนความคิด: selfobject, narcissism, ความเห็นอกเห็นใจ (empathy), mirroring, idealizing transference, twinship
• งานสำคัญ: The Analysis of the Self, The Restoration of the Self, How Does Analysis Cure?

กลุ่มร่วม: เออร์เนสต์ วูล์ฟ (จัดระบบ self psychology) · แอนนา ออร์นสไตน์ และ พอล ออร์นสไตน์ (empathy, trauma) · อาร์โนลด์ โกลด์เบิร์ก (self disorders, perversion) · โจเซฟ ลิกเทนเบิร์ก (motivational systems) · โรเบิร์ต สโตโลโรว์ และ จอร์จ แอตวูด (intersubjective systems theory) · เบอร์นาร์ด แบรนด์ชาฟต์ (pathological accommodation) · ดอนนา ออเรนจ์ (intersubjectivity, phenomenology)

Interpersonal / Relational#

สตีเฟน เอ. มิตเชลล์ (Stephen A. Mitchell)#

ผู้ก่อตัวสำคัญของ relational psychoanalysis สมัยใหม่

• แกนความคิด: relational matrix, การผสาน object relations กับ interpersonal psychoanalysis
• งานสำคัญ: Relational Concepts in Psychoanalysis, Hope and Dread in Psychoanalysis

กลุ่มร่วม: แฮร์รี สแต็ก ซัลลิแวน (ผู้ก่อตัว interpersonal psychoanalysis) · คลารา ทอมป์สัน และ ฟรีดา ฟรอมม์-ไรช์มันน์ (interpersonal approach, schizophrenia) · อีริช ฟรอมม์ (social character, Escape from Freedom) · คาเรน ฮอร์นาย (basic anxiety, neurotic needs) · เจย์ กรีนเบิร์ก (drive/structure vs relational model) · ลูอิส อารอน (mutuality) · เจสสิกา เบนจามิน (recognition, intersubjectivity, gender) · ฟิลิป บรอมเบิร์ก (dissociation, self-states) · ดอนเนล สเติร์น (unformulated experience) · เออร์วิน ฮอฟฟ์แมน (ritual and spontaneity) · เอ็มมานูเอล เกนต์ (surrender) · มูเรียล ไดเมน (gender, sexuality, power)

Attachment / Mentalization / พัฒนาการ#

จอห์น โบว์ลบี (John Bowlby)#

ผู้ก่อตั้งทฤษฎีความผูกพัน (attachment theory) จากฐานคิดจิตวิเคราะห์และพัฒนาการ

• แกนความคิด: attachment, การพลัดพราก, internal working model
• งานสำคัญ: Attachment and Loss

ปีเตอร์ โฟนากี (Peter Fonagy)#

นักจิตวิเคราะห์และนักวิจัยด้าน mentalization

• แกนความคิด: mentalization, reflective function, attachment, บุคลิกภาพแบบเส้นแบ่ง
• งานสำคัญ: Affect Regulation, Mentalization, and the Development of the Self; Mentalization-Based Treatment for Personality Disorders

กลุ่มร่วม: แมรี เอนส์เวิร์ธ (strange situation) · แมรี ทาร์เก็ต และ แอนโทนี เบตแมน (ร่วมพัฒนา mentalization-based treatment) · เจเรมี โฮล์มส์ (attachment, secure base) · แดเนียล สเติร์น (emergent self, affect attunement) · บีทริซ บีบี (mother-infant interaction)

Trauma / Borderline / ภาวะรุนแรง#

อ็อตโต เคิร์นเบิร์ก (Otto Kernberg)#

นักจิตวิเคราะห์ด้านบุคลิกภาพแบบเส้นแบ่งและ narcissism

• แกนความคิด: borderline organization, pathological narcissism, transference-focused psychotherapy
• งานสำคัญ: Borderline Conditions and Pathological Narcissism, Severe Personality Disorders

กลุ่มร่วม: ฮาโรลด์ เซียร์เลส (โรคจิตเภทและ countertransference) · เกลน โอ. แกบบาร์ด (psychodynamic psychiatry) · แนนซี แมควิลเลียมส์ (Psychoanalytic Diagnosis) — ร่วมกับซานดอร์ เฟเรนซี, อองเดร กรีน, วิลเฟรด ไบออน และจอห์น สไตเนอร์ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในหัวข้อนี้เช่นกัน (ดูรายละเอียดในสายของแต่ละท่านข้างต้น)

สตรีนิยม / เพศสภาพ / วัฒนธรรม#

กลุ่มหลัก: เฮเลน ดอยช์ (feminine psychology) · มารี โบนาปาร์ต (female sexuality) · แนนซี โชโดโรว์ (The Reproduction of Mothering) · จูเลียต มิตเชลล์ (Psychoanalysis and Feminism) · จูเลีย คริสเตวา (semiotic, abjection, Powers of Horror) · ลูซ อิริการาย (critique of phallocentrism) · แจ็กเกอลีน โรส (feminism, Lacan, literature) · ซูซี ออร์บาค (body, eating disorders) · เอลิซาเบธ ยัง-บรูห์ล (ชีวประวัติอันนา ฟรอยด์)

กลุ่มการวิเคราะห์ / จิตวิเคราะห์สังคม#

เอส. เอช. ฟูลส์ (ผู้ก่อตั้ง group analysis) · ดีดีเย อองซีเยอ (group unconscious) · เอนริเก ปิชง-รีวีแยร์ และ โฮเซ เบลเกร์ (นักจิตวิเคราะห์อาร์เจนตินา เชื่อมกับกลุ่มและสังคม) — วิลเฟรด ไบออนก็มีบทบาทสำคัญด้าน group mentality เช่นกัน

จิตวิเคราะห์ละตินอเมริกาและยุโรปร่วมสมัย#

ออราซิโอ เอตเชโกเยน (technique) · วิลลี บารังเจร์ และ มาเดอลีน บารังเจร์ (analytic field theory) · เลออน กรินแบร์ก (identity, migration, mourning) · เดวิด ลีเบอร์แมน (communication) · อันโตนิโน แฟร์โร และ จูเซปเป ชีวีตาเรเซ (Bionian field theory, dreaming) · สเตฟาโน โบโลญีนี (empathy) · ฟรังโก ฟอร์นารี (war, collective fantasy) · เรอเน รูซียง, เซซาร์ โบเตยา, ซารา โบเตยา (symbolization, figurability)

Neuropsychoanalysis#

มาร์ก โซล์มส์ (Mark Solms)#

ผู้บุกเบิก neuropsychoanalysis และบรรณาธิการ Revised Standard Edition ของฟรอยด์

• แกนความคิด: affective consciousness, ฝัน, แรงขับ, การเชื่อมฟรอยด์กับประสาทวิทยา
• งานสำคัญ: The Brain and the Inner World, The Hidden Spring

กลุ่มร่วม: ยาค ปันเซปป์ (affective neuroscience, SEEKING system) · อัลลัน ชอร์ (right brain, affect regulation) · อันโตนิโอ ดามาซิโอ (emotion, self, consciousness — ไม่ใช่นักจิตวิเคราะห์ แต่เชื่อมโยงกับทฤษฎีจิตวิเคราะห์) · โอลิเวอร์ เทิร์นบูล (จิตวิเคราะห์ประสาทวิทยา)

จิตวิเคราะห์กับวรรณกรรม ศิลปะ วัฒนธรรม#

นอร์แมน โอ. บราวน์ (repression, civilization) · ไลโอเนล ทริลลิง (moral imagination) · แฮโรลด์ บลูม (anxiety of influence) · ปีเตอร์ บรูกส์ (narrative desire) · อดัม ฟิลลิปส์ (เรียงความจิตวิเคราะห์ร่วมสมัย) · แจ็กเกอลีน โรส (feminism, literature) · สลาวอย ชิเชก (ใช้ลากอง/ฟรอยด์อ่านอุดมการณ์และวัฒนธรรม — ไม่ใช่นักจิตวิเคราะห์คลินิก)

อภิธานศัพท์#

• จิตไร้สำนึก (unconscious) — ส่วนของจิตใจที่อยู่นอกเหนือการรับรู้โดยตรง แต่มีอิทธิพลต่อความคิดและพฤติกรรม
• การเก็บกด (repression) — กลไกป้องกันตัวที่ผลักความคิด/ความปรารถนาที่ยอมรับไม่ได้ออกจากจิตสำนึก
• การถ่ายโยงความรู้สึก (transference) — การที่ผู้รับการวิเคราะห์ถ่ายทอดความรู้สึกจากบุคคลสำคัญในอดีตมาสู่ผู้วิเคราะห์
• วัตถุภายใน (internal object) — ภาพแทนของบุคคลสำคัญที่ถูกฝังในจิตใจ เป็นแกนของทฤษฎี object relations
• selfobject — แนวคิดของโคฮุตหมายถึงบุคคล/ประสบการณ์ภายนอกที่ทำหน้าที่ค้ำจุนความรู้สึกมั่นคงของตัวตน
• mirror stage (ระยะกระจกเงา) — แนวคิดของลากอง อธิบายจุดกำเนิดของอัตตาผ่านการมองเห็นภาพสะท้อนของตนเอง
• containment (การบรรจุ) — แนวคิดของไบออน หมายถึงกระบวนการที่ผู้ดูแล/นักวิเคราะห์รองรับและแปรสภาพประสบการณ์ดิบของอีกฝ่าย
• mentalization — ความสามารถในการเข้าใจสภาวะจิตใจของตนเองและผู้อื่น ซึ่งเป็นแกนของทฤษฎีโฟนากี

ข้อควรระวังทางวิชาการ#

ไม่ควรเรียกนักคิดทั้งหมดในสายนี้ว่า "ฟรอยด์เดียน" อย่างเดียวกันทั้งหมด เนื่องจากแต่ละสายมีสมมติฐานและวิธีคลินิกที่ต่างกันชัดเจน ควรแยกให้เห็นว่า Classical Freudian หมายถึงฟรอยด์และวงเวียนยุคต้น, Ego Psychology คือสายฮาร์ตมันน์-คริส-เลอเวนสไตน์-ราพาพอร์ต-เบรนเนอร์, Kleinian คือสายไคลน์-ซีกัล-โรเซนเฟลด์-ไบออน-บริตตัน-สไตเนอร์, Object Relations คือสายแฟร์เบิร์น-วินนิคอตต์-บาลินท์-กันทริป-บอลลาส, Lacanian คือสายลากอง-ดอลโต-เลอแคลร์-มิลแลร์-โซแลร์, Self Psychology คือสายโคฮุต-วูล์ฟ-ออร์นสไตน์-โกลด์เบิร์ก, Relational/Interpersonal คือสายซัลลิแวน-มิตเชลล์-กรีนเบิร์ก-อารอน-เบนจามิน, Attachment/Mentalization คือสายโบว์ลบี-โฟนากี-ทาร์เก็ต-เบตแมน และ Neuropsychoanalysis คือสายโซล์มส์-ปันเซปป์-ชอร์ นอกจากนี้บางบุคคล เช่น อันโตนิโอ ดามาซิโอ และสลาวอย ชิเชก ไม่ใช่นักจิตวิเคราะห์คลินิกโดยตรง แต่ถูกใช้อ้างอิงร่วมเนื่องจากมีความเชื่อมโยงเชิงทฤษฎีกับสายนี้ ผู้ศึกษาจึงควรอ่านงานปฐมภูมิของแต่ละสายประกอบ และระมัดระวังการเหมารวมแนวคิดข้ามสำนักโดยไม่แยกแยะบริบททางประวัติศาสตร์และคลินิก

---

หมายเหตุการขัดเกลา: เรียบเรียงจากต้นฉบับรายชื่อนักคิดจิตวิเคราะห์ ตัดส่วนโครงสร้างเว็บไซต์ ลำดับการอ่าน ระดับความสำคัญ และรายชื่อสถาบัน/วารสารออกทั้งหมด คงเฉพาะเนื้อหาเชิงวิชาการว่าด้วยนักคิดและแนวคิดหลักของแต่ละสาย