Sigmund Freud · 1856 – 1939 · สังกัดสำนัก จิตวิเคราะห์ (Psychoanalysis)
“Where Id was, there Ego shall be.”
ซิกมุนด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) จิตแพทย์และประสาทแพทย์ชาวออสเตรีย ผู้ก่อตั้งแนวคิดจิตวิเคราะห์ (Psychoanalysis) ทฤษฎีของเขาเกี่ยวกับโครงสร้างสามส่วนของจิต (Id, Ego, Superego) กลไกการป้องกันตัวเอง (Defense Mechanisms) และการตีความสัญลักษณ์ความฝัน ได้เปิดพรมแดนใหม่ในการทำความเข้าใจสภาวะจิตของมนุษย์
เป็นอาจารย์และผู้ร่วมงานใกล้ชิดของ Carl Jung ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ก่อนที่จะมีความเห็นขัดแย้งทางวิชาการและแยกทางกันอย่างถาวร
ผู้เผยแพร่ psychoanalysis ในอังกฤษ และมีบทบาทในสถาบันที่ต่อมาทำให้สาย Klein/Winnicott/Bion เติบโต
Psychoanalysis of Religion, Depth Psychology, Critique of Religion
นักเขียน psychoanalytic biography และ political psychology
จิตวิเคราะห์แนวฟรอยด์คือสำนักคิดที่มองว่าพฤติกรรม อารมณ์ และอาการทางจิตของมนุษย์ ล้วนมีรากมาจากกระบวนการที่อยู่นอกเหนือการรับรู้ของตนเอง (unconscious) ไม่ว่าจะเป็นแรงปรารถนาที่ถูกเก็บกด ความขัดแย้งในวัยเด็ก หรือรูปแบบความสัมพันธ์ที่ฝังลึกตั้งแต่ปฐมวัย ซิกมุนด์
จิตวิทยาแอดเลอร์ (Adlerian Psychology) หรือชื่อทางการว่า จิตวิทยาปัจเจกบุคคล (Individual Psychology) มองมนุษย์ในฐานะ "องค์รวมที่แบ่งแยกไม่ได้" (indivisible person) ซึ่งดำเนินชีวิตอย่างมีเป้าหมาย (purpose-oriented) ไม่ใช่ถูกขับเคลื่อนด้วยสัญชาตญาณทางเพศเพียงอย่างเดียวแบบที่ฟรอยด์เสนอ
Psychology of Religion, Empirical Study, Religious Experience and Coping
จิตวิเคราะห์แนวลากอง คือสายความคิดที่ก่อร่างขึ้นจากการที่ ฌาค ลาก็อง (Jacques Lacan) ประกาศตนว่าเป็นการ "กลับไปหาฟรอยด์" (return to Freud) — ไม่ใช่การสร้างทฤษฎีใหม่แยกขาดจากซิกมุนด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) แต่เป็นการอ่านฟรอยด์ใหม่ผ่านเลนส์ของภาษาศาสตร์โครงสร้างนิยม มานุษยวิทยาโครงสร้างนิยม
ทฤษฎีความสัมพันธ์เชิงวัตถุ (Object Relations Theory) คือสายความคิดในจิตวิเคราะห์ที่เปลี่ยนจุดเน้นจาก "แรงขับภายใน" (drive) แบบฟรอยด์ดั้งเดิม ไปสู่ "ความสัมพันธ์กับ object" โดยเฉพาะ object แรก ๆ ในชีวิต เช่น แม่ เต้านม หรือผู้ดูแล รวมถึงภาพภายในที่จิตสร้างขึ้นจากความสัมพันธ์เหล่านั้น